જલિયાવાલા બાગ હત્યાકાંડ: આજથી 100 વર્ષ પહેલા સતત 10 મિનિટ સુધી જનરલ ડાયરે 1650 રાઉન્ડ ગોળીઓ ચલાવી, જાણો…

Story

દેશની આઝાદીના ઈતિહાસમાં 13 એપ્રિલનો દિવસ એક દુઃખદ ઘટના સાથે નોંધાયેલ છે. વર્ષ 1919માં 13મી એપ્રિલે જ બ્રિગેડિયર જનરલ રેજિનાલ્ડ ડાયરે જલિયાવાલા બાગમાં શાંતિપૂર્ણ સભા માટે એકઠા થયેલા હજારો ભારતીયો પર અંધાધૂંધ ગોળીબાર કર્યો હતો. પીએમ નરેન્દ્ર મોદીએ બુધવારે (13 એપ્રિલ) ટ્વિટ કરીને કહ્યું કે, ‘1919માં આ દિવસે જલિયાવાલા બાગના શહીદોને શ્રદ્ધાંજલિ. તેમની અપ્રતિમ હિંમત અને બલિદાન આવનારી પેઢીઓને પ્રેરણા આપતા રહેશે. આ સાથે પીએમ મોદીએ ગયા વર્ષે જલિયાવાલા બાગ મેમોરિયલના રિનોવેટેડ કોમ્પ્લેક્સના ઉદ્ઘાટન સમયે આપેલું પોતાનું ભાષણ પણ શેર કર્યું હતું.

જલિયાવાલા બાગ હત્યાકાંડનો ઇતિહાસ:
13 એપ્રિલ 1919 ના રોજ, પંજાબના અમૃતસર જિલ્લામાં સ્થિત જલિયાવાલા બાગ નામના બગીચામાં, બ્રિટિશ ગોળીબારથી ગભરાયેલી મહિલાઓએ તેમના બાળકો સાથે પોતાનો જીવ બચાવવા માટે કૂવામાં કૂદી પડ્યું. બહાર નીકળવાનો રસ્તો ખૂબ જ સાંકડો હતો, જેના કારણે નાસભાગમાં ઘણા લોકો કચડાઈ ગયા હતા અને હજારો લોકો ગોળીઓનો ભોગ બન્યા હતા. આ ઘટનાએ દેશના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામનો માર્ગ બદલી નાખ્યો.

અંગ્રેજોએ શા માટે ગોળીઓ ચલાવી?
13 એપ્રિલ 1919ના રોજ અમૃતસરના જલિયાવાલા બાગમાં અંગ્રેજોની દમનકારી નીતિ અને રોલેટ એક્ટ સહિત અનેક મુદ્દાઓ વિરુદ્ધ એક સભાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ દિવસે શહેરમાં કર્ફ્યુ હતો, પરંતુ તેમ છતાં હજારો લોકો સભામાં ભાગ લેવા જલિયાવાલા બાગ પહોંચ્યા હતા. ભીડ જોઈને અંગ્રેજ સરકાર ગુસ્સે થઈ ગઈ અને તેને મોટી ક્રાંતિની ચિંતા થવા લાગી. આવી સ્થિતિમાં અંગ્રેજોએ ભારતીયોના અવાજને દબાવવા માટે ક્રૂરતાની તમામ હદો વટાવી દીધી હતી.

જનરલ ડાયરે ગોળીઓ ચલાવી:
સભા દરમિયાન નેતાઓ ભાષણ આપી રહ્યા હતા ત્યારે બ્રિગેડિયર જનરલ રેજિનાલ્ડ ડાયર સૈનિકો સાથે જલિયાવાલા બાગ પહોંચ્યા અને ગોળીબાર કરવાનો આદેશ આપ્યો. 90 બ્રિટિશ સૈનિકોએ ચેતવણી આપ્યા વિના હજારો લોકો પર ગોળીબાર શરૂ કરી દીધો.

10 મિનિટમાં 1650 રાઉન્ડ ગોળીઓ:
જલિયાવાલા બાગમાં બ્રિટિશ સૈનિકોએ માત્ર 10 મિનિટમાં કુલ 1650 રાઉન્ડ ફાયરિંગ કર્યું હતું. આ દરમિયાન જલિયાવાલા બાગમાં હાજર લોકો બહાર નીકળી શક્યા ન હતા, કારણ કે બગીચામાંથી બહાર નીકળવાનો એક જ રસ્તો હતો, જ્યાં અંગ્રેજ સૈનિકો ઉભા હતા. ફાયરિંગથી બચવા લોકો કૂવામાં કૂદી પડ્યા હતા. આ ઘટનામાં નાસભાગમાં ઘણા લોકો કચડાઈ ગયા હતા અને હજારો લોકો ગોળીઓનો ભોગ બન્યા હતા. અંગ્રેજોની ગોળીઓથી બચવા લોકો જલિયાવાલા બાગમાં આવેલા કૂવામાં કૂદી પડ્યા, પરંતુ આ પછી પણ લોકોએ પોતાનો જીવ બચાવ્યો નહીં. આખો કૂવો મૃતદેહોથી ભરાઈ ગયો હતો.

શહીદોનો ચોક્કસ આંકડો નથી:
જલિયાવાલા બાગમાં શહીદ થયેલા લોકોનો ચોક્કસ આંકડો હજુ જાણી શકાયો નથી. ડેપ્યુટી કમિશનરની ઓફિસમાં 484 શહીદોની યાદી છે, જ્યારે જલિયાવાલા બાગમાં 388 શહીદોની યાદી છે. તે જ સમયે, બ્રિટિશ સરકારના દસ્તાવેજોમાં, 379 લોકોના મૃત્યુ અને 200 લોકો ઘાયલ થયા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો.

Leave a Reply

Your email address will not be published.