છેલ્લા 10 વર્ષથી સતત વધી રહ્યું છે ભારતનું દેવું, દરેક ભારતીય ઉપર છે 30,776 રૂપિયાનું દેવું

News

વિશ્વ બેંકે તાજેતરમાં આંતરરાષ્ટ્રીય લેણાંનો 2022 નો રિપોર્ટ જાહેર કર્યો છે. તેમાં જણાવાયું છે કે પહેલાથી જ ગરીબીનો સામનો કરી રહેલા દેશો પરનું દેવું 12%ની વૃદ્ધિ સાથે 2020 માં 65 લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગયું છે. કોરોના સંકટથી મુશ્કેલીઓ વધી છે.

રિપોર્ટ અનુસાર, દેવા સંબંધિત સંકેતો દર્શાવે છે કે સમગ્ર વિશ્વમાં કોરોના પછી પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ છે. આની સૌથી મોટી અસર ઓછી અને મધ્યમ આવક ધરાવતા દેશો પર પડી છે. ત્યાં પરિસ્થિતિ એટલી બગડી છે કે વિદેશી દેવું કુલ રાષ્ટ્રીય આવક (GNI) અને નિકાસ વૃદ્ધિને વટાવી ગયું છે.

આવી પરિસ્થિતિમાં ચીન એકમાત્ર એવો દેશ છે જે પોતાની સ્થિતિ બચાવવામાં સફળ રહ્યો છે. અન્ય દેશોમાં, કુલ રાષ્ટ્રીય આવકના પ્રમાણમાં વિદેશી દેવું 37% થી વધીને 42% થયું છે. બીજી બાજુ, દેવું-થી-નિકાસ ગુણોત્તર પણ વર્ષ 2019 માં 126% હતો જે ઘટીને 2020 માં 15% થયો છે.

ભારતીયો પર દેવું વધ્યું

ભારત પર નજર કરીએ તો દેશમાં 42.5 લાખ કરોડનું વિદેશી દેવું છે. આવી સ્થિતિમાં દરેક ભારતીય પર 30,776 રૂપિયાનું દેવું છે. વર્ષ 2010 માં આ બોજ 21.9 લાખ કરોડ રૂપિયા હતો. પરંતુ, છેલ્લા 10 વર્ષમાં તેમાં સતત વધારો થયો છે. હવે તે 96%ના વધારા સાથે 2020 માં વધીને 42.5 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગઈ છે. આ નાણાં પર 84,254 કરોડ રૂપિયાનું વ્યાજ ચડેલું છે.

વિશ્વ કટોકટીનો સામનો કરી રહેલા દેશો માટે વિશ્વ બેન્ક અને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાં ભંડોળએ પહેલ કરી અને પછી એપ્રિલ 2020 માં, G-20 એ ધિરાણ સેવા સસ્પેન્શન અંગે DSSI શરૂ કર્યું. વર્ષ 2020 માં, ઓછી અને મધ્યમ આવક ધરાવતા દેશોને કુલ 8.8 લાખ કરોડ રૂપિયા મળ્યા. આ રકમ છેલ્લા દાયકામાં સૌથી વધુ છે.

બીજી બાજુ, ઓછી આવક ધરાવતા દેશોમાં પણ પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ. ત્યાં, વિદેશી જાહેર દેવું 25% વધીને 5.34 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયું. બીજી બાજુ, IMF સહિત અન્ય કરદાતાઓએ કુલ 3.2 લાખ કરોડ રૂપિયાની લોન આપી.

વિશ્વના અર્થતંત્ર સમક્ષ પડકાર

વિશ્વ બેંકનું કહેવું છે કે વિશ્વભરની અર્થવ્યવસ્થાઓ ઝડપથી વધી રહેલા દેવાને કારણે આર્થિક રીતે નબળી સ્થિતીમાં છે. આવી સ્થિતિમાં, એ દેશોની સરકારે આ દેવાને કારણે સર્જાયેલી કટોકટી માટે તૈયાર રહેવું જોઈએ. વિકાસશીલ દેશોએ દેવામાં પારદર્શિતા લાવવાની જરૂર છે, જેથી તેનો ઉકેલ મળી શકે.

વિશ્વ બેંક પણ કહે છે કે વધતા દેવાને ઘટાડવા માટે વૈશ્વિક અભિગમની જરૂર છે. આમાં પારદર્શિતા સાથે વાત કરો અને કામ કરો. ગરીબી ઘટાડવા અને આર્થિક સુધારા માટે આ દેવું શાશ્વત સ્તરે લાવવાની જરૂર છે.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *