કંઈક આવી છે પાકિસ્તાનના નામની કહાની માત્ર એક વિચારથી બની ગયો અલગ દેશ, જાણો આવી રીતે અસ્તિત્વમાં આવ્યો દેશ…

Story

15 ઓગસ્ટ 1947ના રોજ ભારત અને પાકિસ્તાનના વિભાજન બાદ અંગ્રેજોએ આપણો દેશ કાયમ માટે છોડી દીધો હતો. આઝાદી પહેલાં, જ્યાં અંગ્રેજોનું શાસન હતું તે સ્થાનને હિન્દુસ્તાન કહેવામાં આવતું હતું, પરંતુ તેઓએ જતાં જતાં આ દેશને વિભાજિત કરી દીધો, જેની ઝંખના આજે પણ લોકોને ત્રાસ આપે છે.

અત્રે નોંધનીય છે કે પાકિસ્તાન ભારતથી એક દિવસ પહેલા એટલે કે 14 ઓગસ્ટે તેનો સ્વતંત્રતા દિવસ ઉજવે છે. તેની પાછળ તેનો પોતાનો તર્ક છે, જેમ કે આઝાદી સમયે પાકિસ્તાનમાં 14 તારીખ હતી અને તેના ધાર્મિક કારણો પણ ત્યાંના લોકો આપે છે.

અગાઉ તે માત્ર એક વિચાર હતો:
વાત 1920થી શરૂ થાય છે જ્યારે મુસ્લિમ લીગના નેતા મોહમ્મદ અલી ઝીણાએ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસમાંથી રાજીનામું આપ્યું હતું. અહીંથી અલગ દેશ બનાવવાનો વિચાર જન્મે છે. પહેલા તે માત્ર એક વિચાર હતો, બાદમાં તે માંગનું સ્વરૂપ લે છે. હકીકતમાં, 1930ના દાયકામાં, ગોળમેજી પરિષદ ભારતના ભાગ્યનો નિર્ણય કરવા માટે શરૂ કરવામાં આવી હતી. તેની ત્રીજી કોન્ફરન્સમાં અલગ મુસ્લિમ રાષ્ટ્ર બનાવવાની માંગ શરૂ થઈ. ત્યાં સુધી કોઈએ વિચાર્યું ન હતું કે તેનું નામ શું હશે.

રહમત અલીએ અલગ રાષ્ટ્રની બ્લુ પ્રિન્ટ તૈયાર કરી:
તે સમયે ઈંગ્લેન્ડમાં અભ્યાસ કરતા મુસ્લિમ રાષ્ટ્રવાદી વિદ્યાર્થી ચૌધરી રહેમત અલી તેના મિત્રો સાથે મળીને અલગ દેશની માંગણી કરવા લાગ્યા. રહમત અલી 1933માં કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીમાં કાયદાનો અભ્યાસ કરી રહ્યા હતા. તેણે પોતાના મિત્રો સાથે મળીને અલગ મુસ્લિમ રાષ્ટ્રની બ્લુ પ્રિન્ટ તૈયાર કરી.

ઉદાહરણ તરીકે, તેમાં કયા પ્રાંતનો સમાવેશ કરવામાં આવશે અને તેના નામ પર શું રાખવામાં આવશે. આ સમય દરમિયાન બ્રિટિશ અને ભારતીય નેતાઓ વચ્ચે ત્રીજી ગોળમેજી પરિષદનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

આ પુસ્તિકામાં પ્રથમ વખત પાકિસ્તાન નામનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો:
આ કોન્ફરન્સમાં રહેમત અલીએ તમામ નેતાઓ સાથે આ વિચાર વિશે વાત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. બંનેએ સાથે મળીને અહીં આવેલા લોકોને એક બુકલેટ પણ વહેંચવાનું શરૂ કર્યું જેમાં પાકિસ્તાનનું નામ હતું. આ પુસ્તિકાનું શીર્ષક ‘Now Or Never’ હતું.

જેમાં ભારતના 3 કરોડ મુસ્લિમો માટે અલગ દેશ પાકિસ્તાન બનાવવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. જેમાં તેમણે એ પણ જણાવ્યું હતું કે આ નવા રાષ્ટ્રમાં કયા રાજ્યોનો સમાવેશ કરવામાં આવશે. આ શબ્દ 28 જાન્યુઆરી 1933ના રોજ વિશ્વમાં આવ્યો હતો.

પાકિસ્તાનનો અર્થ શું હતો:
તેમણે PAKSTAN શબ્દનો વિસ્તાર કર્યો અને તેમાં સામેલ રાજ્યોના નામ આપ્યા. જેમાં પી-પંજાબ, એ-અફઘાનિસ્તાન, કે-કાશ્મીર, એસ-સિંધ, તાન- બલુચિસ્તીન રાજ્યોને જોડીને એક નવો દેશ બનાવવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું. તેનો ડ્રાફ્ટ તેમણે પોતે જ તૈયાર કર્યો હતો. આના પર યુવા મુસ્લિમ બૌદ્ધિકોની સહીઓ મેળવવામાં રહેમત અલીને એક મહિનો લાગ્યો. તેણે ગોળમેજી પરિષદમાં તેનો પ્રચાર કર્યો.

મુસ્લિમ લીગે નામમાં સુધારો કર્યો:
અહીંથી જ મુસ્લિમ લીગના નેતાઓ ઝીણા અને અલ્લામા ઈકબાલે નવા મુસ્લિમ રાષ્ટ્રનું નામ ઉપાડ્યું હતું. લાહોર સત્રમાં તેમણે બે રાષ્ટ્ર સિદ્ધાંત અને અલગ મુસ્લિમ બંધારણની માંગ કરી હતી. જો તેનું નામ ન હતું તો તેણે આ પુસ્તિકામાંથી પાકિસ્તાનનું નામ લીધું. બોલવામાં થોડી સરળતા રહે તે માટે તેણે આ નામમાં આંખ ઉમેરી. આ રીતે પાકિસ્તાન નામ અસ્તિત્વમાં આવ્યું. આમાં પાક એટલે શુદ્ધ અને સ્ટેન એટલે જમીન.

જો કે એક કડવું સત્ય એ પણ છે કે 1947માં પાકિસ્તાનની રચના થયા બાદ રહેમત અલી ખાન ઈંગ્લેન્ડથી અહીંયા સ્થાયી થવા આવ્યા ન હતા.

Leave a Reply

Your email address will not be published.