ભારતમાં અહીં આવેલું છે એકમાત્ર તરતું તળાવ, અહીં નાના ટાપુઓ પાણીમાં તરતા જોવા મળે છે, જુઓ ફોટા…

Story

લોકટક સરોવર – ઈમ્ફાલ – વિશ્વનું એકમાત્ર તરતું સરોવર છે લોકટક તળાવ ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં સૌથી મોટું તાજા પાણીનું સરોવર છે. તેને વિશ્વનું એકમાત્ર તરતું તળાવ પણ કહેવામાં આવે છે કારણ કે અહીં નાના પ્લોટ અથવા ટાપુઓ પાણીમાં તરતા હોય છે. આ ટાપુઓ ફુમડી તરીકે ઓળખાય છે.

આ ફુમડીઓ માટી, છોડ અને કાર્બનિક પદાર્થોથી બનેલી હોય છે અને પૃથ્વી જેટલી સખત હોય છે. તેઓએ તળાવના મોટા ભાગને આવરી લીધો છે. ફુમડીઓથી બનેલા આ તળાવને જોવું એ પોતાનામાં એક અનોખી અનુભૂતિ છે જે સમગ્ર વિશ્વમાં માત્ર અહીં જ અનુભવી શકાય છે.

જો આનાથી તમારું મન ન ભરાય તો તમે ફૂમડી પર બનેલી ટૂરિસ્ટ કોટેજમાં પણ રહી શકો છો. ફુમડીનો સૌથી મોટો ભાગ તળાવના દક્ષિણપૂર્વ ભાગમાં સ્થિત છે, જે 40 ચોરસ કિલોમીટરના વિસ્તારને આવરી લે છે. આ સૌથી મોટા ભાગમાં કેબુલ લામજાઓ નેશનલ પાર્ક નામનો વિશ્વનો સૌથી લાંબો અને એકમાત્ર તરતો ઉદ્યાન પણ છે. આ પાર્કમાં દુર્લભ પ્રજાતિના હરણ પણ જોવા મળે છે. તેમને મણિપુરી ભાષામાં સંગાઈ કહેવામાં આવે છે.

આર્થિક વિકાસમાં લોકટક તળાવનું મહત્ત્વનું યોગદાન છે. આ તળાવના પાણીનો ઉપયોગ હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટ, સિંચાઇ અને પીવાના પાણી માટે થાય છે. આ ઉપરાંત આ તળાવની આસપાસ રહેતા માછીમારોની રોજીરોટી પણ સમાન છે. આ માછીમારોને સ્થાનિક ભાષામાં “ફુમશોંગ” કહેવામાં આવે છે. ફૂમડીનો ઉપયોગ સ્થાનિક લોકો માછીમારી કરવા, તેમની ઝૂંપડીઓ બાંધવા અને અન્ય ઉપયોગ માટે કરે છે. આ માછીમારોની માછલી ઉછેરની કળા પણ અનોખી છે.

આ ગ્રામજનો માછલી ઉછેર માટે ફુમડીનું નકલી વર્તુળ બનાવે છે. તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે આ તળાવ પર 1 લાખથી વધુ લોકો નિર્ભર છે. ફુમડીઓની બગડતી સ્થિતિ અને માનવ પ્રવૃત્તિઓના વધતા દબાણને કારણે, તળાવ મુખ્યત્વે ઉત્તર, મધ્ય અને દક્ષિણ પ્રદેશોમાં વહેંચાયેલું છે.

0.4 થી 4.5 મીટર સુધીના કદના મોટા ફુમડીઓ દ્વારા ઉત્તરીય પ્રદેશ મધ્ય પ્રદેશથી અલગ પડે છે. આ ફુમડીઓ ઉત્તર-પશ્ચિમથી દક્ષિણ-પૂર્વ સુધી વિસ્તરે છે. જાન્યુઆરી અને માર્ચની વચ્ચે, આ ફુમડીઓને માછલી અને ડાંગર માટે જગ્યા બનાવવા માટે બાળી નાખવામાં આવે છે.

મધ્ય ભાગ એ તળાવનો મુખ્ય ખુલ્લો ભાગ છે, જ્યાં પહેલાં કરતાં ઓછી ફુમડીઓ જોવા મળતી હતી, પરંતુ વર્ષોથી ગ્રામજનોએ માછલી ઉછેર માટે કૃત્રિમ ફુમડીઓ બનાવી છે, જેને તેઓ અથાફમ્સ કહે છે. આવા કૃત્રિમ બાંધકામોએ તળાવમાં અવરોધ ઉભો કર્યો છે.

લોકટક તળાવ પણ જૈવવિવિધતાથી ભરેલું છે. પાણીના છોડની લગભગ 233 પ્રજાતિઓ, પક્ષીઓની 100 થી વધુ પ્રજાતિઓ તેમાં રહે છે. આ ઉપરાંત ભારતીય અજગર, સાંભર અને બાર્કિંગ ડીયર સહિત પ્રાણીઓની 425 પ્રજાતિઓ પણ દુર્લભ યાદીમાં છે.

લોકતક તળાવ મણિપુરની રાજધાની ઈમ્ફાલથી 39 કિમી દૂર આવેલું છે, જે દેશના મુખ્ય ભાગો સાથે માર્ગ અને હવાઈ માર્ગે સારી રીતે જોડાયેલ છે. પર્યટનની દૃષ્ટિએ આ તળાવ એક અનોખું સ્થળ છે, જેમાં પ્રવાસીઓ વિવિધ કદની ફુમડીઓની સુંદરતા નિહાળી શકે છે. આ નજારો દુનિયામાં બીજે ક્યાંય જોવા નહીં મળે. અહીં રહેવા માટે, આ તળાવના વિશાળ ખાડામાં સાન્દ્રા ટૂરિસ્ટ હોમ પણ છે.

Leave a Reply

Your email address will not be published.