“એવું કોઈ સગું નથી જેને અમે છેતર્યા નથી” આ હેડલાઈન વાળા કાનપુરના ફેમસ ‘થગ્ગુ કે લડ્ડુ’ની વાત.

Story

એવો કોઈ સંબંધ નથી, જેને આપણે છેતર્યા ન હોય.’ આ ટેગલાઈન સાંભળતા જ આપણા મગજમાં કાનપુરનું ‘થગ્ગુ કે લડ્ડુ’નામની દુકાન છે. જે 6 વર્ષ જૂની દુકાન, જે સામાન્ય લોકોથી લઈને બોલિવૂડ સેલેબ્સમાં પણ પ્રખ્યાત છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય એ જાણવાની કોશીસ કરી છે કે લાડુની દુકાનને આ અનોખું નામ કેવી રીતે આપ્યું? જો નહીં, તો કોઈ વાંધો નથી. આજે અમે તમને આ નામ પાછળનું કારણ અને આ દુકાનનો ઈતિહાસ બંને જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ.

એક જમાનામાં કાનપુરના રસ્તાઓ પર ચાલીને લાડુ વેચતા હતા.
રામ અવતાર પાંડે ઉર્ફે મથા પાંડે લગભગ 60 વર્ષ પહેલા ઉત્તર પ્રદેશના એક નાનકડા ગામ પરૌલીથી કાનપુર પહોંચ્યો હતો. ખિસ્સું ખાલી હતું, પણ હાથમાં મોટી પ્લેટ હતી. જે થાળી તેની પત્નીએ બનાવેલા સ્વાદિષ્ટ લાડુથી ભરેલી હતી. રામ અવતાર કાનપુરની ગલીઓમાં ખભા પર દુપટ્ટો બાંધીને આ લાડુ વેચતો હતો. અને લડ્ડુ વેચી ને ધીમે ધીમે તેણે પૈસા ભેગા કર્યા અને 1973માં કાનપુરના પરેડ વિસ્તારમાં એક નાની દુકાન ખરીદી. જો કે, થોડા વર્ષો પછી, વિસ્તારમાં રમખાણો ફાટી નીકળ્યા અને કોઈએ તેની દુકાન સળગાવી દીધી. રામ અવતાર માટે આ એક મોટો આંચકો હતો. પરંતુ તેનું નસીબ ફરી બદલાયું અને સરકારે તેને વળતર તરીકે કાનપુરના બડા ચૌરાહા વિસ્તારમાં બીજી દુકાન આપી. ત્યારબાદ 1990થી શરૂ થયેલી દુકાન આજ સુધી ચાલુ છે.

ઠગ્ગુ કે લડ્ડુના નામ પાછળની કહાની શું છે?
આ લાડુની દુકાન સફળ થઈ ગઈ છે. પણ સવાલ એ છે કે કોઈ પોતાની દુકાનનું નામ આટલું વિચિત્ર કેમ રાખશે? આદર્શ પાંડે આનો જવાબ આપે છે. આદર્શ રામ અવતારની ત્રીજી પેઢી છે, જે દુકાન ચલાવે છે. તેમણે એક ઈન્ટરવ્યુ દરમિયાન કહ્યું , ‘અમારા દાદા મહાત્મા ગાંધીના અનુયાયી હતા અને દરરોજ તેમની જાહેર સભાઓમાં જતા હતા. તેઓ મહાત્માના પ્રવચનો સાંભળીને પ્રેરણા મેળવતા હતા. એક વખત ગાંધીજીએ ખાંડને ‘સફેદ ઝેર’ કહી હતી. અને ગાંધીજીની આ વાત રામ અવતારના મનમાં હતી. તેને એ વાતની પણ ચિંતા હતી કે તેના લાડુ માત્ર ખાંડમાંથી જ બને છે. આવી સ્થિતિમાં તે વિચારવા લાગ્યો કે ખાંડ વગર લાડુ કેવી રીતે બનાવાય?

આદર્શ આગળ કહે છે, કે’તેથી તેણે તેના ગ્રાહકો પ્રત્યે સાચા રહેવાનું નક્કી કર્યું. ગ્રાહકોને ખાંડની ખરાબ અસરો વિશે ચેતવણી આપવા માટે, તેણે પોતાની દુકાનનું નામ ‘થગ્ગુ કે લડ્ડુ’ રાખ્યું. જેથી લોકોને ખબર પડે કે ખાંડના લાડુ ખાવાથી તેમને નુકસાન થઈ રહ્યું છે. રામ અવ્રત પાંડેએ ભલે તેમની દુકાનનું નામ મહાત્મા ગાંધીથી પ્રેરિત ‘થગ્ગુ કે લડ્ડુ’ રાખ્યું હોય, પરંતુ તેમણે આ નામ પર જબરદસ્ત માર્કેટિંગ પણ કર્યું હતું. ‘આવો કોઈ મિત્ર નહીં, જેને કોઈ પણને છેતર્યા નથી’ની ટેગલાઈન આજે દરેક ઘરમાં બોલાય છે. પરંતુ આ સિવાય તેણે ખાદ્ય પદાર્થોના રસપ્રદ નામ પણ રાખ્યા છે.

અને તેમણે એકવાર કાનપુરમાં પુરીઓ વેચી હતી, જે કાપડ મિલ યુનિયન સાથે સંકળાયેલી હતી. ત્યાં તેણે તેની પુરીઓનું નામ ‘સામ્યવાદી ગરીબ’ રાખ્યું જે ‘ગુનાહિત લોટ’માંથી બનેલું હતું . એટલું જ નહીં, જ્યારે તેણે નેતા બજારમાં દુકાન ખોલી ત્યારે તેણે તેના લાડુનું નામ ‘નેતા બજારના લાડુ’ રાખ્યું . અહીં નેતાઓના અધિકૃત નિવાસસ્થાનો હતા, તેથી તેમણે તેની ટેગલાઇન આપી.

Leave a Reply

Your email address will not be published.